زیباسازی شهر؛ ضرورتی انکارناپذیر برای ارتقای کیفیت زندگی

پایگاه عصر اتحاد – منوچهر برون: شهر تنها مجموعه‌ای از خیابان‌ها، ساختمان‌ها و معابر نیست؛ شهر آیینه فرهنگ، هویت و روح جمعی مردمانی است که در آن زندگی می‌کنند. هر اندازه سیمای شهر زیباتر، دلنشین‌تر و آراسته‌تر باشد، به همان میزان احساس تعلق، نشاط اجتماعی و رضایت شهروندان افزایش می‌یابد. از این رو، زیباسازی شهری دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی انکارناپذیر برای مدیریت شهری در دنیای امروز به شمار می‌رود.
در یکی دو روز گذشته هنگام عبور از خیابان نادری، قلب تپنده و مرکز تاریخی شهر، با صحنه‌ای دلنشین روبه‌رو شدم. تندیس‌هایی زیبا که به تازگی نصب شده‌اند و هر کدام روایتگر بخشی از مشاغل و حرفه‌های قدیمی شهر هستند. این آثار هنری نه تنها جلوه‌ای تازه به فضای شهری بخشیده‌اند، بلکه خاطرات نسل‌های گذشته را نیز زنده کرده‌اند.
آنچه بیش از همه جلب توجه می‌کرد، حضور مردم در کنار این تندیس‌ها بود. خانواده‌ها، جوانان و رهگذران با اشتیاق کنار این نمادها می‌ایستادند و عکس یادگاری می‌گرفتند. این استقبال نشان می‌دهد که شهروندان به زیبایی، هنر و هویت تاریخی شهر خود علاقه‌مندند و از دیدن نشانه‌هایی که آنان را به گذشته و ریشه‌های فرهنگی‌شان پیوند می‌دهد، لذت می‌برند.
هنر شهری زمانی موفق است که بتواند با مردم ارتباط برقرار کند و آنان را به تأمل، گفت‌وگو و خاطره‌گویی وادارد. تندیس‌های مشاغل سنتی دقیقاً چنین نقشی را ایفا می‌کنند؛ گویی تاریخ از دل کتاب‌ها بیرون آمده و در خیابان‌های شهر جان گرفته است.
اما این حرکت ارزشمند می‌تواند ادامه پیدا کند. خوزستان سرزمینی رنگارنگ از اقوام، فرهنگ‌ها و آیین‌های گوناگون است. عرب، بختیاری، لر، دزفولی، شوشتری و دیگر اقوام این استان هر کدام گنجینه‌ای از آداب و رسوم، پوشش‌های محلی، موسیقی، صنایع دستی و سنت‌های ارزشمند را در دل خود دارند. چه زیبا خواهد بود اگر در آینده شاهد نصب تندیس‌ها و نمادهایی از لباس‌های محلی، آیین‌های سنتی، زنان و مردان سختکوش اقوام مختلف، نوازندگان موسیقی بومی، کشاورزان، صیادان و دیگر جلوه‌های زندگی مردم خوزستان باشیم.
زیباسازی شهری تنها به کاشت گل و نصب المان‌های تزئینی محدود نمی‌شود؛ بلکه نوعی سرمایه‌گذاری فرهنگی است که هویت شهر را تقویت می‌کند و نسل جوان را با گذشته و فرهنگ خود آشنا می‌سازد. شهر زیبا حق طبیعی مردم است و مدیران شهری با خلق فضاهای هنری و فرهنگی می‌توانند این حق را بیش از پیش محقق کنند.
امروز که گام‌های مثبتی در مسیر زیباسازی شهر برداشته شده است، امید می‌رود این روند با برنامه‌ریزی دقیق‌تر و بهره‌گیری از ظرفیت هنرمندان، مجسمه‌سازان و پژوهشگران فرهنگی ادامه یابد تا خیابان‌ها و میدان‌های شهر نه تنها محل عبور، بلکه روایتگر تاریخ، فرهنگ و هویت مردمان این سرزمین باشند.
شهر زیبا، شهری زنده است؛ شهری که در آن هنر با زندگی روزمره مردم پیوند می‌خورد و هر گوشه آن داستانی برای گفتن دارد.