پایگاه عصر اتحاد – منوچهربرون : تمدن را تنها از میان برجها، جادهها و ساختمانهای بلند نمیتوان شناخت؛ گاه سرنوشت یک جامعه را باید در شیوه برخورد آن با پسماندها و زبالههایی جستوجو کرد که هر روز تولید میشوند. پسماند، اگرچه در نگاه نخست چیزی زائد و بیارزش به نظر میرسد، اما در حقیقت یکی از مهمترین شاخصهای توسعهیافتگی و فرهنگ عمومی هر جامعه است.
امروزه مدیریت پسماند به یکی از بزرگترین چالشهای زیستمحیطی جهان تبدیل شده است. رشد جمعیت، توسعه شهرنشینی، افزایش مصرفگرایی و گسترش فعالیتهای صنعتی و کشاورزی، حجم عظیمی از پسماندهای عادی، صنعتی، پزشکی و ویژه را تولید کرده است؛ پسماندهایی که اگر به درستی مدیریت نشوند، میتوانند خاک، آب، هوا و در نهایت سلامت انسان را با تهدیدهای جدی مواجه سازند.
بررسی آمارهای نظارتی در حوزه پسماند نشان میدهد که صدها مورد پایش زیستمحیطی، دهها جلسه تخصصی، صدور صدها اخطاریه و ارجاع دهها پرونده تخلف به مراجع قانونی، تنها بخشی از تلاشهای انجامشده برای کنترل این معضل است. همین آمارها به خوبی نشان میدهد که مسئله پسماند دیگر یک موضوع ساده خدمات شهری نیست، بلکه به مسئلهای راهبردی در حوزه سلامت عمومی و حفاظت از محیط زیست تبدیل شده است.
پسماندهای رهاشده در طبیعت تنها چهره شهرها و روستاها را زشت نمیکنند؛ بلکه به تدریج به منابع آبهای سطحی و زیرزمینی نفوذ کرده، خاک را آلوده میسازند و چرخه حیات را مختل میکنند. زبالههای پلاستیکی سالها در طبیعت باقی میمانند و بسیاری از جانوران را قربانی میکنند. پسماندهای پزشکی و صنعتی نیز در صورت دفع غیراصولی میتوانند آلودگیهای خطرناک و گاه جبرانناپذیری ایجاد کنند.
اما مسئله تنها به دستگاههای اجرایی محدود نمیشود. هیچ برنامهای بدون مشارکت مردم به موفقیت نخواهد رسید. تفکیک زباله از مبدأ، کاهش مصرف کالاهای یکبارمصرف، توجه به بازیافت و مسئولیتپذیری شهروندان، حلقههای گمشده مدیریت پایدار پسماند هستند. در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، بخش عمده موفقیت در این حوزه حاصل آموزش مستمر و فرهنگسازی عمومی بوده است.
زمین خانه مشترک همه نسلهاست؛ خانهای که از گذشتگان به امانت گرفتهایم و باید سالمتر و زیباتر به آیندگان بسپاریم. هر زبالهای که در طبیعت رها میشود، زخمی بر پیکر این خانه مشترک است و هر اقدام برای بازیافت و مدیریت اصولی پسماند، مرهمی بر این زخم کهنه.
امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تغییر نگاه به پسماند هستیم. آنچه روزگاری دورریختنی تلقی میشد، میتواند به منبعی برای تولید انرژی، اشتغال، سرمایه و حفظ محیط زیست تبدیل شود. آینده شهرهای پاک و زیستپذیر از مسیر مدیریت علمی پسماند میگذرد؛ مسیری که در آن قانون، نظارت، آموزش و مشارکت مردمی در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
زمین سخن نمیگوید، اما آلودگیها زبان گویای رنج او هستند. اگر میخواهیم نسلهای آینده نیز از آب زلال، خاک حاصلخیز و طبیعتی سرسبز بهرهمند باشند، باید از امروز مسئولانهتر با پسماندها رفتار کنیم؛ زیرا حفظ محیط زیست نه یک انتخاب، بلکه وظیفهای انسانی و میراثی برای فرداست.
امروز پنجشنبه, 25 تیر 1405
پنجشنبه, 25 تیر 1405
